NIE ZAWSZE BYLIŚMY SPOLEGLIWI!

18 październik 2018 r.

 Wkrótce minie 62 rocznica wydarzeń, które na lata zmieniły polską rzeczywistość i stały się w pewnym sensie przełomowe. Mam na myśli Polski Październik 1956 r. Dla ludzi  urodzonych już w latach sześćdziesiątych i później, te wydarzenia są tak odległe, jak  choćby bitwa pod Płowcami, czy Powstanie Listopadowe. Ale żyją ludzie, którzy patrzyli na te fakty własnymi oczami i dla których rok 1956, to nie historia, lecz dzieje z życia wzięte. Bo Październik 1956 roku, jest rzadką datą w historii Polskiej Ludowej, z której możemy być dumni. Byliśmy wtedy o krok od krwawego konfliktu, który mógł się nawet zakończyć wybuchem III wojny światowej. Lecz w przeciwieństwie do węgierskiego października, te  wydarzenia zakończyły się w Polsce bezkrwawo i pokojowo. Zawdzięczamy to m.inn. odważnym decyzjom przywódców politycznych Polski i ich twardej, nieugiętej postawie. Po dramatycznych wydarzeniach w Poznaniu, 28 czerwca 1956 r, w kołach politycznych Komitetu Centralnego PZPR, utrzymywał się stan napięcia. Sytuacja nagliła do podjęcia radykalnych zmian, Komitet Centralny zdawał sobie sprawę, że kolektywizacja i gospodarka planowa okazały się błędem i przyniosły państwu duże straty.

    19 października miało się rozpocząć VIII Plenum KC PZPR. Jedynym kandydatem, którego dwie zwalczające się frakcje partyjne, „natolińczyków” i „puławian” zgadzały się zaakceptować był Władysław Gomułka, pseudo „Wiesław”, polski komunista bez radzieckich korzeni. Wierni Moskwie towarzysze partyjni, powiadomili Kreml o zmianach mających w Polsce nastąpić. Ambasador radziecki Ponomarienko. po telefonie z Moskwy, zażądał przełożenia daty Plenum, ale Polacy się nie zgodzili. Na obrady Plenum ostentacyjnie nie zaproszono członków partii, podejrzanych o sympatie moskiewskie. Między innymi marszałka Rokossowskiego!

   Tymczasem w nocy, z 18 na 19 października, w największej tajemnicy, z garnizonów na Dolnym Śląsku i Pomorzu – z Legnicy i z Borne-Sulinowa, ruszyły oddziały Północnej Grupy Armii Radzieckiej, kierując się ku Warszawie. Zatrzymały się o 100 km od stolicy Polski, oczekując dalszych rozkazów. Jednocześnie z Legionowa, Modlina i Kazunia, wyruszyły kolumny żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego - piechoty zmechanizowanej i czołgów – dowodzonego przez oficerów radzieckich i również pomaszerowały w stronę Warszawy.

VIII Planum KC PZPR  Schodzi Gomułka, za nim Cyrankiewicz

19 października rozpoczęły się obrady VIII Plenum KC PZPR. Ponieważ doszły już informacje o narastającym napięciu z Kremlem, członków Komitetu Centralnego strzegli oficerowie BOR i Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, umieszczeni w stołówce, w suterenie Belwederu! Ściągnięto także z Puław oddział specjalny, uzbrojony w nowoczesną broń amerykańską! Strzeżonego, Pan Bóg strzeże! Niespodziewanie, obradujący członkowie Komitetu Centralnego zostali powiadomieni, że rano na lotnisku wylądował samolot wiozący I sekretarza KP ZSRR Nikitę Chruszczowa, Mołotowa, Kaganowicza, Mikojana i innych radzieckich dostojników. Tak duże delegacje nie były zjawiskiem normalnym. Przybył także dowódca wojsk Układu Warszawskiego marszałek Koniew. Ale o tym ostatnim, Ochab wolał nie wspomnieć członkom obradującego Plenum. Delegacja radziecka przybywała niezapowiedziana, a samolot, którym leciał Chruszczow, otaczały zaalarmowane polskie myśliwce! Powitanie na lotnisku zapowiadało burzę. Chruszczow wysiadł z samolotu, grożąc pięścią. Najpierw przywitał delegację generałów radzieckich, a dopiero potem zwrócił się ku Polakom, także wygrażając im pięścią przed nosem.

Nikita Chruszczow w pasji.

Gomułce nie podał ręki. Na płycie lotniska stało wielu ludzi, kierowców, służby ochrony, oficerów, a nawet dziennikarzy. Afront wymierzony był nie tylko w gospodarzy witających gości, lecz w całą polską partię. Aby uniknąć politycznego skandalu, 

 Edward Ochab, nadal jeszcze sprawujący stanowisko I Sekretarza KC PZRP, zwrócił Chruszczowowi stanowczą uwagę, żeby nie robił publicznie spektaklu, bo jest gościem w stolicy Polski, państwa suwerennego i przyjaznego Związkowi Radzieckiem! Chruszczowa ta uwaga wcale nie udobruchała.

 

Edward Ochab.

Polacy zaproponowali, żeby rozmowy odbywały się w Belwederze. Tam też skierowały się limuzyny radzieckich gości. Trzeba bezstronne przyznać, że Polacy zachowali się honorowo i twardo, nie płaszcząc się przed delegacją radziecką. Biorąc pod uwagę, że w tym samym czasie w kierunku stolicy Polski maszerowały oddziały wojska radzieckiego i pancerne kolumny LWP, był to dowód dużej odwagi.  Chruszczow był obrażony, że delegacji radzieckiej nie zaproponowano udziału w obradach Plenum i wybrano skład Biura Politycznego bez członków wskazanych przez Kreml. Na uwagę Chruszczowa: „ Czujemy się tak, jakbyście nam w twarz napluli!”, I Sekretarz KC PZPR Ochab, odpowiedział zimno, że: " Jesteśmy we własnym kraju i to, co robimy, to nasze wewnętrzne sprawy! Nie zagrażamy w niczym naszym sojusznikom, ani interesom Związku Radzieckiego."

Gomułka starał się konflikt złagodzić.

Chruszczow. - My do was nie mamy urazy. Ale on – wskazał na Ochaba, - nie uzgodnił tego z nami.

Ochab – A wy, uzgadniacie z nami, jaki macie skład Biura Politycznego lub Komitetu Centralnego?

Chruszczow się roześmiał.

-  No, czto wy, czto wy!

Na wyjaśnienia Ochaba, dlaczego Plenum zamierza wybrać Gomułkę, nie akceptowanego przez Kreml, Chruszczow wrzasnął z wściekłością:

- Ten numer wam się nie uda! Jesteśmy gotowi do aktywnej interwencji.”

 

Październik 1956 Uniwersytet Warszawski

Mówił to w momencie, kiedy na Warszawę maszerowały wojska Północnej Grupy Armii Radzieckiej, oraz jednostki LWP, skierowane z Pomorza do stolicy przez generała Huszczę. Do Zatoki Gdańskiej usiłował wpłynąć radziecki krążownik „Żdanow”, w otoczeniu mniejszych jednostek. Inwazja na Polskę była rozpoczęta! Chruszczow oskarżył Polaków o kontrrewolucję i chęć zerwania sojuszu ze Związkiem Radzieckim.  Wszystko zależało od mądrości i rozwagi polskiego kierownictwa partii i rządu. W zakładach pracy zaczęły natychmiast powstawać grupy samoobrony, Rady Robotnicze, złożone z robotników i pracowników, zdecydowanych bronić stolicy przed agresorami. Ludzie wychodzili z zakładów na ulicę, okrzykami wspierając polską partię i Gomułkę.

Mao Tse Tung wssawia się za Polską.

 Generałowie: Wacław Komar (Mendel Kossoj) dowódca Korpusu Obrony Wewnętrznej, KOW, oraz generał Włodzimierz Muś, dowódca Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego KBW, postawili swoje oddziały w stan pogotowia, obsadzając nimi obiekty strategiczne i patrolując ulice. Mówiono, że KBW rozda broń robotnikom Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu, gotowym bronić miasta. Nie wiadomo, czy była to prawda, czy tylko plotka. Warszawa stłumiła oddech, nadsłuchując wiadomości nadchodzących z Belwederu. Ukazujące się gazety: „Życie Warszawy” „Trybuna Ludu”, „Po prostu” i inne czasopisma, były wprost rozchwytywane i czytane na głos. Na terenie całej Polski, w zakładach pracy odbywały się wiece i masówki. Ludzie ogromnie zaniepokojeni, spragnieni byli wiadomości o tym, co dzieje się w stolicy.

   Edward Ochab wspominał potem, że dyskusje z delegacją radziecką, przypominały rozmowę dziada z babą. Dziad swoje, baba swoje. Żadna ze stron nie chciała odpuścić i rozmowy były bardzo burzliwe, bynajmniej nie przyjacielskie. Chruszczow skarżył się, że o sytuacji w Polsce dowiadywał się z „Głosu Ameryki”! Wypominał Polakom, ile zniszczona Polska otrzymała pomocy ze Związku Radzieckiego, nawet gdy Związek Radziecki sam zmagał się z niedostatkiem i głodem. Wyjeżdżając do Polski, Chruszczow tajnie uzgodnił ewentualną interwencję zbrojną na Polskę, z Czechami i Niemcami. Oba rządy przyjęły tę decyzję ze zrozumieniem, ale niespodziewanie sprzeciwiły się Chiny! Pierwszy Sekretarz Komunistycznej Partii Chin Mao Tse Tung, zaprotestował. Nie dlatego, że zależało mu na Polsce, ale w ten sposób chciał zamanifestować niezależność chińskiej polityki zagranicznej. W tym okresie, pomiędzy Związkiem Radzieckim, a Chinami już narastał konflikt, który doprowadził do działań militarnych. Interwencja zbrojna w Polsce nie podobała się także Jugosławii, rządzonej wtedy przez Titę, oraz Rumunii. Prawdopodobnie, na pozytywną decyzję Chruszczowa wpłynęła osobista rozmowa z Gomułką. Ten ostatni, wygłosił po polsku tak porywające przemówienie, że sam Chruszczow był pod jego wrażeniem. Powiedział potem, że „człowiek, który tak potrafi bronić swoich przekonań, musi być szczery”. Protokołujący to wystąpienie Jan Dzierżyński, (syn Feliksa) nie mógł nadążyć z przekładem słów Gomułki na język rosyjski.

Gomułka z żoną Zofią w Ciechocinku po wyjściu z więzienia.

    21 października Plenum wybrało na 1 Sekretarza KC PZPR towarzysza Władysława Gomułkę, Delegacja radziecka nareszcie zaakceptowała jego wybór. Społeczeństwo polskie przyjęło ten wybór entuzjastycznie. Dla wielu Polaków Gomułka był więźniem obozu stalinowskiego i polskim komunistą, który w 1948 roku miał odwagę przeciwstawić się Stalinowi. Gomułkę poparły także nawet koła katolickie. 

 W czasie obrad Plenum, w warszawskich zakładach pracy, w FSO i na Politechnice Warszawskiej odbywały się burzliwe wiece. Społeczeństwo gotowe było stawić czoło radzieckiej agresji. Nieustępliwa postawa kierownictwa partyjno-rządowego i determinacja zwolenników przemian demokratycznych, skłoniły delegację radziecką do ustępstw. Chruszczow był zbyt mądrym politykiem, żeby ryzykować zbrojny konflikt z Polską, kiedy na Węgrzech wybuchło zbrojne powstanie, a Chiny zaczęły prowadzić własną politykę zagraniczną. Przed wyjazdem w sobotę do Moskwy, Chruszczow podjął decyzję o wycofaniu wojsk radzieckich do swoich jednostek. Wojsko polskie także wróciło do koszar. Teksty przemówień wygłoszonych na VIII plenum KC PZPR, opublikowano w 10 numerze organu KC PZPR miesięcznika "Nowe drogi”, rozchwytywanego przez czytelników.

 Po wyborze Gomułki 21 października, na I Sekretarza Komitetu Centralnego PZPR, i odjeździe delegacji radzieckiej, miasto ogarnął szał radości. 24 października na Placu Defilad miał przemawiać nowy I Sekretarz, towarzysz Wiesław Gomułka. Jeszcze nigdy nie widziano takich tłumów rozentuzjazmowanych ludzi. W sąsiednich domach wszystkie okna były szeroko otwarte i pełne widzów. Potem prasa doniosła, że na placu zgromadziło się przeszło sto tysięcy ludzi. Robotnicy i pracownicy z zakładów przemysłowych, ludzie wszystkich zawodów, pisarze, aktorzy,  żołnierze, stali zgodnie obok siebie, oczekując na przybycie Gomułki. Jego przyjazd już z daleka zwiastowały wiwaty zgromadzonych na ulicach tłumów. Nigdy nie witano kogokolwiek z takim niekłamanym entuzjazmem.

Plac Defilad 21 października 1956 r.

 Przy gromkim aplauzie zgromadzonych na placu ludzi, Gomułka wysiadł z samochodu i wszedł na trybunę. Kilka razy próbował się odezwać, ale tłum dalej wiwatował i oklaskiwał go owacyjnie. Polacy cieszyli się, że nareszcie kończy się terror stalinizmu, że wyjdą z więzień ofiary tego strasznego okresu. Mieli nadzieję na demokratyczne zmiany w państwie. Dlatego wybór Gomułki, nie będącego kandydatem narzuconym przez Kreml, napełniał ich radością i nadzieją. Cieszyli się, że maszerujące na Warszawę wojska powróciły do swoich koszar, a delegacja radziecka musiała zgodzić się z porażką.    

   

Przemówienie Gomułki przyjmowano oklaskami. Mówił z chłopskim akcentem, prosto, starając się nie używać wyrazów, które byłyby niezrozumiałe dla słuchaczy. W twardych, ostrych słowach potępił terror stalinowski, zapowiadając reformy w partii i w polityce wewnętrznej kraju. Ludzie w zapale włazili na trybunę i ustawiali się koło niego, lekceważąc sobie  polecenia ochrony, aby się usunęli. Oni chcieli być bliżej mówcy, po raz pierwszy od wielu lat, nie oddzieleni barierą kordonu milicji, wojska i agentów Urzędu Bezpieczeństwa. Pragnęli liberalizacji skostniałego systemu, wolności słowa oraz zyskanie choćby tylko złudzenia suwerenności państwa polskiego. Gdy Gomułka skończył przemawiać, rozległy się długie, gromkie brawa, a potem sto tysięcy głosów odśpiewało mu: „Sto lat”! Plac Defilad huczał od wiwatów, oklasków i dyskusji rozradowanych ludzi. 

W dniach 16 -18 listopada, polska delegacja rządowa, z Gomułką stojącym na jej czele, udała się 

do Moskwy.   Delegację polską odprowadzały tłumy mieszkańców stolicy.  Żegnając ich, zastanawiano się z obawą, czy powrócą żywi z Kraju Rad. Być może, gdyby Gomułka z Moskwy nie wrócił, w Polsce mogłoby wybuchnąć powstanie. Jeszcze groźniejsze od tego na Węgrzech. W zakładach pracy robotnicy dyskutowali na zebraniach, jak powinna wyglądać Polska, po październikowych przemianach i co należy zmienić w strukturach partii na lepsze. Nikt nie wyobrażał już sobie, że Komitet Centralny PRPR mógłby powrócić do starych metod sprawowania władzy.

  Rozmowy w Moskwie były trudne, spierano się o wiele spraw, jakich do tej pory nigdy nie poruszano. Lecz mimo wszystko, delegaci polscy potrafili załatwić kilka bardzo ważnych kwestii. Związek Radziecki umorzył zadłużenie Polski według stanu na dzień 1 listopada 1956 r. Uzgodniono status wojsk radzieckich stacjonujących w Polsce. Zezwolono na repatriację 30 tysięcy Polaków z terenów ZSRR do ojczyzny.

To były arcyważne sprawy, z punktu widzenia interesów Polski, do tej pory za obustronną zgodą pomijane w rozmowach polityków. W czasie tych kilku dni, Polacy przyklejeni do radioodbiorników, słuchali z uwagą relacji z Moskwy, oczekując z niecierpliwością na powrót Gomułki. Obawiano się, że każdej chwili radio poda jakąś straszną wiadomość, ale tak się na szczęście nie stało.

  Powrót delegacji Komitetu Centralnego i Gomułki, był prawdziwie tryumfalny. Delegacja jechała pociągiem, witana owacyjnie na każdej stacji przez ludność. W Terespolu, niewielkie miasteczko opustoszało, bo tysiące ludzi przyszło na dworzec kolejowy powitać Gomułkę. Były kwiaty, orkiestra kolejarzy, przemówienia i łzy radości. Przeważała młodzież szklona, była prasa, kronika filmowa, sprawozdawcy radiowi, nadający na żywo uroczyste powitanie.

Gomułka wychylił się z okna wagonu, odbierając bukiety kwiatów. Uśmiechał się, ale widać było, że jest bardzo zmęczony.

- Ja już zachrypłem, nic nie mogę mówić, bo tak jest na każdej stacji. - powiedział reporterowi.

Tłum oklaskiwał go i krzyczał:

- Kochamy was, bo jesteście odważni. Nikogo tak nie witaliśmy, jak was, towarzyszu Wiesławie!

Gomułka przemówił do zebranych.

- Radzieckie kierownictwo zlikwidowało, zgodnie z naszym żądaniem, wszelkie nieprawości, które miały miejsce za czasów Stalina. Towarzysze radzieccy uznali, że Polska powinna być w pełni suwerenna, niepodległa, że nikt nie ma prawa mieszać się w nasze sprawy wewnętrzne, i oni nigdy w nasze sprawy wewnętrzne mieszać się nie będą.

    Te słowa Gomułki przyjęto entuzjastycznie. Jeszcze większą radość sprawiły obietnice o załatwieniu ważnych spraw gospodarczych, jakie wpływały niekorzystnie na stan ekonomii państwa polskiego. Ludzie byli zupełnie pewni, że październikowa „odwilż”przyniesie wielkie i trwałe zmiany. Początkowo rzeczywiście nastąpiły zmiany, witane przez społeczeństwo z radością. Miasto Stalinogród na powrót stało się Katowicami. Z Pałacu Kultury i Nauki usunięto nazwisko Stalina. Zaprzestano zagłuszać polskojęzyczne zagraniczne stacje radiowe. Z wież kopalni górniczych zniknęły czerwone gwiazdy. Otwarto więzienia. Naturalnie wszystkie te zmiany nie nastąpiły natychmiast lecz stopniowo, jednak społeczeństwo polskie odetchnęło swobodniej.

GENERAŁ „bIAŁEJ” ROSJI.

1 październik 2018 r.

Generał Anton Iwanowicz Denikin w czasach młodości.

Jego ojcem był chłop pańszczyźniany spod Saratowa, Iwan Jefimowicz Denikin. Za młodu oddany przez pana w sołdaty, przeszedł szlak bojowy od powstania węgierskiego w 1849 r. do wojny krymskiej w 1954-55. Z Sewastopola na Krymie, Denikin został przeniesiony do Królestwa Polskiego, najpierw do Kalisza, a potem do Aleksandrowa Kujawskiego, gdzie służył w straży granicznej.

Kiedy w Królestwie Polskim wybuchło Powstanie Styczniowe w 1863 r. Denikin bierze udział w tłumieniu buntu. Długo nie awansował, gdyż jego dowódcy, nie bez racji, posądzali go o sympatię do Polaków. Zdarzały się wypadki, że rozbiwszy jakąś powstańczą partię, Denikin puszczał wolno młodych powstańców, litując się nad nimi. O tamtych czasach, opowiadał potem synowi. Po powstaniu awansował do stopnia majora. Był samotnikiem i dopiero w 1871 r. wówczas już 64-letni major, poślubił poznaną w Piotrkowie, pannę Elżbietę Wrzesińską, Polkę i katoliczkę. Panna Elżbieta pochodząca z drobnej szlachty, mieszkała ze starym ojcem Teodorem w Piotrkowie, utrzymując się z krawiectwa.  

Dawny Włocławek, gdzie urodził się Anton.

 Po ślubie, państwo Denikinowie zamieszkali we Włocławku i tam w 1872 r. przyszedł na świat ich jedyny syn Anton Iwanowicz. Pani Elżbieta z pewnością chciała dać synowi imię Antoni, lecz w carskiej Rosji, dziecko urodzone z Polki i Rosjanina, urzędowo uważane było za prawosławnego Rosjanina. Pomimo to wychowywała syna po polsku. Możemy się tego domyślać, gdyż Anton wspomina po latach, że ojciec zauważywszy jego zdolności „w tajemnicy przed matką”, zaczął go uczyć czytać po rosyjsku.

 

Pułkownik Anton  iwanowicz Denikin rok 1912.

Państwo Denikinowie mieszkali w dwóch izbach we Włocławku, utrzymując się ze skromnej emerytury majora. Prócz rodziców, Antona i niani, mieszkał z nimi dziadek Teodor, ojciec pani Elżbiety. Włocławek był wówczas prowincjonalną dziurą zabitą deskami, w której się nic nie działo. Anton uczęszczał do szkoły realnej i gimnazjum w latach, kiedy po upadku powstania styczniowego, zapanował w „prywiślańskim kraju” terror i twarda rusyfikacja. W domu, Anton rozmawiał z matką po polsku, z ojcem, oraz w szkole, po rosyjsku. Ale można się domyślać, że pani Elżbieta starała się wpoić synowi polskość.

Pan Andrzej Nieuważny, zajmując się biografią Antona pisze, że będąc już starym człowiekiem, Denikin recytował zapamiętany z czasów szkolnych wiersz:

Cicho wszędzie, głucho wszędzie

Co to będzie, co to będzie.

Carscy oficerowie.

Otóż to niemożliwe, żeby w carskiej Rosji, w czasach terroru, w szkole realnej uczono dzieci Mickiewiczowskich „Dziadów”! To matka musiała uczyć Antona poezji Mickiewicza! Lata dzieciństwa i młodości upłynęły Antonowi w niedostatku. Emerytura ojca zaledwie wystarczała na bardzo skromną egzystencję. Zapewne pani Elżbieta dorabiała do mężowskiej emerytury szyciem. Gdy Anton miał lat trzynaście, zmarł ojciec i został pochowany we Włocławku. Wdowa otrzymywała emeryturę po zmarłym oficerze, ale była to kropla w morzu potrzeb.

Pułkowik Denikin w 1906 r.

 Dla chłopca z ubogiej rodziny, jedyną szansą na lepsze życie było wojsko. Anton nie był szlachcicem, nie miał możnego protektora, więc wszystkie lepsze uczelnie wojskowe były przed nim zamknięte. Zdecydował się wstąpić do korpusu junkierskiego czyli szkoły kadetów w Kijowie. Po uzyskaniu stopnia oficerskiego, przybyła do niego matka i odtąd prowadząc synowi gospodarstwo domowe, jeździła razem z synem, po wszystkich zapadłych garnizonach guberni siedleckiej. Anton był wybitnie zdolnym człowiekiem, ale zrobienie w tych czasach kariery w wojsku, dla oficera nie mającego wpływowych krewnych i szlacheckiego rodowodu, było niezmiernie trudne. Środowisko oficerskie w carskiej Rosji, podobnie jak przed wojną w II Rzeczypospolitej, było zamkniętym klanem. Większość oficerów miała pochodzenie bojarskie czyli szlacheckie, a często arystokratyczne, niektórzy byli bardzo bogaci – szczególnie oficerowie gwardii, elitarnych jednostek armii carskiej.

Car Mikołaj II Romanow.

 Anton nie mógł się z nimi mierzyć. Tułał się więc biedując wraz z matką, po prowincjonalnych garnizonach. Często bywał upokarzany z racji swego chłopsko-polskiego pochodzenia. Jakąż trzeba mieć siłę woli i zdolności, żeby z prowincjonalnego garnizonu dostać się do przesławnej Akademii Sztabu Generalnego, w stolicy Rosji Petersburgu! Ale nawet ukończywszy ją chlubnie, Denikin jako dyplomowany oficer, nadal służył na prowincji, daleko od zaszczytów i szansy na awans.

Denikin i generał Romanowski  na tylnym siedzeniu.

 Jego szansą na wielka karierę, okazała się wojna Rosji z Japonią w 1904-05 r. Denikin obejmuje stanowisko szefa sztabu Zabajkalskiej Dywizji Kozackiej, dowodzonej przez znanego jeszcze z Włocławka generała Rennenkampfa. Fortuna nareszcie uśmiechnęła się do Antona. Został przeniesiony do dywizji Uralsko-Zabajkalskiej generała Miszczenki. Dywizja wsławiła się atakami na tyły armii japońskiej, w momencie klęsk odnoszonych przez wojska rosyjskie. Za swoje zasługi w walce, Denikin awansuje do stopnia generała. Jest odznaczany i nagradzany. Kiedy wybucha I wojna światowa w 1914 r. generał Denikin obejmuje stanowisko dowództwo 4 dywizji Strzeleckiej zwanej „żelazną”. 

 Dowodzi nią na najtrudniejszych odcinkach frontu. Bierze udział w ofensywie generała Brusiłowa w 1916 r. która ze względu na ogromne straty w ludziach nazywana była „przegranym zwycięstwem”. Jako generał dywizji i dowódca korpusu trafia na front do Rumunii. W tym samym roku spotyka Antona wielka strata, umiera jego matka. W ostatnich godzinach życia, pani Elżbieta musiała czuć dumę, że jej jedyny syn, ze skromnego, prowincjonalnego oficera, bez żadnej protekcji, jedynie dzięki talentom militarnym, doszedł do rangi generała, którego sławi Rosja. Anton pochował matkę w Żytomierzu.

Generał Denikin i jego oficerowie

W 1917 r. po abdykacji cara Mikołaja II, Denikin zostaje szefem sztabu naczelnego wodza, a potem dowódcą jednego z frontów. Za poparcie generała Ławra Korniłowa, który nie bez racji, oskarża rosyjski Rząd Tymczasowy i Kiereńskiego, o sprzyjanie czerwonym bolszewikom, siejącym w armii zamęt i anarchię, 
 

Kiereński i członkowie Rządu Tymcasowego.

Denikin zostaje aresztowany i internowany w twierdzy Bychów nad Dniestrem. Twierdzę tę zbudował w XVI w. hetman wielki litewski Jan Karol Chodkiewicz.

 

gen. Ławr Korniłow, przyjaciel Denikina.

Po przewrocie bolszewickim w listopadzie 1917 r, Denikin został uwolniony z twierdzy przez żołnierzy I korpusu Polskiego i zaopatrzony w fałszywe dokumenty na nazwisko Jana Dąbrowskiego, gdyż swobodnie mówił po polsku. Wraz z przyjacielem, generałem Ławrem Korniłowem, bliskim mu pochodzeniem, gdyż także synem kozackiego chłopa, uciekają nad Don, do Nowoczerkaska, twierdzy wiernego carskiej Rosji kozactwa. 

Kozacy z "białej" Armii Ochotniczej.

 Tam Korniłow tworzy Armię Ochotniczą, pierwszą armię „białej” Rosji. Denikin stoi przy jego boku, a kiedy Korniłow ginie w bitwie z bolszewikami pod Jekaterynodarem, Denikin w 1919 r. przejmuje dowództwo stając na czele Sił Zbrojnego Południa Rosji, stając się obok admirała Kołczaka i generała barona Wrangla, najważniejszym dowódcą „białej” Rosji..

gen. Denikin i oficer amerykański.

 Jak pisze pan Andrzej Nieuważny, Denikin do połowy 1919 r. przepędził bolszewików z północnego Kaukazu i podporządkował sobie wojska kozackie. Na terenach zajętych przez jego armię, Denikin stara się przywrócić normalne życie, samorządność i szkoły. Przygotowuje reformę rolną, nakazuje ośmiogodzinny dzień pracy i całkowicie znosi cenzurę.

W białej armii walczyli Polacy. Stanisław Bułak Bałachowicz.

 Dostawy broni zachodniej przez porty czarnomorskie, pozwoliły mu planować rozbicie Armii Czerwonej, której mózgiem był Lew Trocki – czyli Żyd Lejba Dawidowicz Bransztejn. 

Lew Trocki - Bransztejn

 Denikin śmiertelnie nienawidzący komunistów, postanawia wydać mu wojnę i zniszczyć komunizm w samym jego gnieździe – w Moskwie!

Walczą rosyjskie kobiety. Pierwszuy Kobiecy Batalion Śmierci.

 „Biała” ofensywa rozpoczyna się latem 1919 r. Denikin staje na czele dużej armii i rusza na zachód. Jego wojska idą jak burza, zajmując Donbas i całą centralną Ukrainę z Kijowem. Zdobywają Woroneż i Orzeł, nareszcie stają w odległości zaledwie 350 km od Moskwy! Władze bolszewickie wpadają w panikę i szykują się do ucieczki.

"Biała" armia i gen. baron Wrangiel.

 Wywiad polski czytając złamane przez polskich kryptologów szyfry radiowe obu armii, „białej” i czerwonej, donoszą Piłsudskiemu o sukcesie wojsk Denikina. Naczelnik uznał, że czas rozpocząć tajne pertraktacje z obiema walczącymi stronami. Okazało się jednak, że „biali” Rosjanie uznawali istnienie Polski jedynie w jej granicach etnicznych. Na to Piłsudski zgodzić się nie mógł. Bolszewicy bliscy totalnej klęski, zgadzali się na wszystko, co im Naczelnik dyktował.

 

Naczelnik Józef Piłsudski.

Wtedy Piłsudski podjął decyzję, która okazała się tragiczna w skutkach.

Zakazał działań zbrojnych przeciwko Armii Czerwonej! Zyskawszy swobodę działania, bolszewickie dywizje zostały przerzucone z frontu polskiego i uderzyły całą siłą na Ochotniczą Armię Denikina, zadając jej klęskę.

A za rok, w sierpniu 1920 r. stanęły pod Warszawą!

W swoich pamiętnikach pisanych za granicą, Deninin oskarża Piłsudskiego, przypisując mu klęską swoich wojsk i zwycięstwo rewolucji bolszewickiej! Nigdy nie darował marszałkowi jego rzekomego wiarołomstwa. 

Generał Denikin pisze pamietniki.

 Jednakże była to również jego wina, gdyż pomimo połowy krwi polskiej w żyłach, był rosyjskim oficerem i patrzył na Polskę jako na obszar interesów rosyjskich, z okresu caratu. Był znakomitym generałem, ale bardzo słabym dyplomatą, a to jest cecha prawdziwie polska!

Generał baron Piotr Wrangel.

 W 1920 r. Denikin zostaje ogłoszony najwyższym dostojnikiem „białej” Rosji. Ale on nie przyjmuje tego zaszczytnego wyboru. 

Admirał Aleksander Kołczak.

Załamany klęską i publicznymi atakami, oddaje dowództwo generałowi Wranglowi i z ukochaną żoną Ksenią, o 20 lat młodszą od męża, i niemal roczna córeczką Mariną, opuszcza Rosję, udając się na emigrację. Po długiej tułaczce, osiedla się w Paryżu, przystani „białych” Rosjan, podobnie jak w XIX wieku, Paryż był przystanią dla zbiegłych powstańców polskich. Historia bywa bardzo złośliwa.

Sędziwy generał Denikin z córką Mariną.

 Na stare lata Denikin zaczyna pisać we Francji swoje polsko-rosyjskie pamiętniki: „Droga rosyjskiego oficera”, dedykując je największej miłości swego życia, żonie Kseni. Pisze je po rosyjsku, lecz gdyby chciał, mógłby napisać je po polsku. Kiedy wybucha II wojna światowa, sędziwy generał głośno sprzeciwia się kolaboracji Związku Radzieckiego z Niemcami hitlerowskimi. Po ataku na ZSRR w 1941 r, Hitler proponuje Denikinowi utworzenie nowej „białej armii”, pod jego dowództwem. Ale Denikin zdecydowanie i z oburzeniem odrzuca tę propozycję. Nienawidzi komunizmu i bolszewików, ale nadal uważa Rosję za swoją ojczyznę i współpracę z wrogiem widzi jako hańbę.

Trumna gen. Denikina w cerkwi św. Mikołaja w N. Jorku.

 Po wojnie, obawiając się zamachu stalinowców na swoje życie, Denikin wyjeżdża z rodziną do USA, gdzie umiera w sierpniu 1947 r. Jednak gdy w Rosji upada komunizm, zwłoki generała, wraz z prochami żony i córki, znanej francuskiej dziennikarki i pisarki, piszącej pod pseudonimem Mariny Grey, zostają w 2005 r. sprowadzone do Rosji i uroczyście pochowane.

Marina Denikina vel Marina Grey.

 Jak pisze pan Andrzej Nieuważny, Anton Iwanowicz Denikin, syn Rosjanina i Polki, bohater „białej” Rosji, nieprzejednany wróg bolszewików, był symbolem honoru i wiary rosyjskiego korpusu oficerskiego. 

Książka Mariny Grey. "Mój ojciec generał Denikin"

Tylko on jeden miał szansę pokonania komunistycznej Armii Czerwonej, zmieniając bieg historii. Tę szansę odebrał mu Piłsudski - człowiek będący jak i Denikin, śmiertelnym wrogiem komunistycznej Rosji, popełniając tym samym może największy błąd w swoim życiu. 
Wyobraźcie to sobie, że wiosną 1920 r, wojska polskie, zamiast niepotrzebnie zdobywać Kijów, ruszyłyby razem z białą Armią na Moskwę?
Losy świata i historia Polski potoczyłyby sie zupełnie inaczej! 

TO MI SIĘ NIE PODOBA!

19 września 2018 r.

Nigdy w życiu, jako obywatelka polska, nie zagłosuję na partię, która wprowadza obce wojska do mego kraju! Duda, którego tylko przez uprzejmość nazywamy prezydentem, pojechał do USA i tam skompromitował Polskę, płaszcząc się przed Trumpem i prosząc o założenie stałej bazy wojsk amerykańskich w Polsce. Poniżył się bardzo, podlizując się prezydentowi USA, i obiecując nazwać tę bazę imieniem Trumpa!  Za obecność wojsk amerykańskich w Polsce PiS chce zapłacić kilka miliardów dolarów, bo już dwa nie wystarczą. Zastanawia mnie to, dlaczego PiSowi tak bardzo zależy na  obecności w kraju wojsk amerykańskich? Przecież polscy generałowie stanowczo twierdzą, że od Rosji nie grozi nam niebezbieczeństwio, bo Rosja nie ma żadnego interesu, by napadać na Polskę. Więc po co te stałe bazy? Amerykanie będą jedli, pili, ziewali z nudów i pieprzyli dziewczęta! Za miliardy dolarów. A dla kalekich dzieci nie ma pieniedzy na wsparcie,  na ulicach w zimie umierajja bezdomni, bo brakuje dla nich miejsc w domach noclegowych. Bo nasze emerytury są śmiesznie niskie i nie pozwalają seniorom godnie żyć. To szaleństwo i nie ma w nim metody. Chyba.... żeby PiS  chciał użyć tych żołnierzy na wypadek politycznego przewrotu w Polsce. To jest jedyne wytłumaczenie. Polska na własne życzenie powoli stanie się kolonią USA.
Pobyt w USA Dudy i innych PiSowców, przypomina mi niechlubne dzieje Polski z XVIII wieku, kiedy to panowie polscy jeździli do Petersburga i niemal na kolanach błagali carycę Katarzynę II o przysłanie do Polski wojska. Władczyni łaskawie się zgodziła i wojska rosyjskie wkroczyły do Polski, prowadzone przez polskich hetmanów. Rzecz kuriozalna w historii!
Identycznie postępujemy teraz, tylko zamiast Katarzyny II mamy Donalda Trumpa, równie łaskawie mówiącego, że to nas będzie dużo kosztować!!! Hańba!
Mamy znakomitych polskich naukowców i inżynierów, którzy nie są dostatecznie wspierani funduszami, aby móc efektywnie pracować i tworzyć.  Dlaczego władze nie przeznaczą tych ogromnych pieniędzy, na ten właśnie cel? Dlaczego kupujemy sobie sojusznika? Taki kupiony sojusznik sprzeda nas, gdy ktoś zapłaci więcej.
Duda ośmieszył nasz kraj. Nie potrafił się zachować, nie zna protokołu dyplomatycznego, Pani Duda do oficjalnego zdjęcia, ubrała cienkie porteczki, zamiast  stroju wizytowego. Wsiadając do limuzyny zgubiła  bucik. Dobrze, że nie majtki! To nie są ludzie, którzy mogą godnie reprezentować niemal 40 milionowy naród europejski.
Jeżeli tak bardzo boimy się Rosji, to najprostrzym sposobem, żeby przestać się jej obawiać, jest zaproszenie wojsk rosyjskich do Polski! Będziemy wówczas absolutnie bezpieczni, a przede wszystkim wypadnie to nam o wiele taniej, bo Rosja jest blisko, nie musi jak Amerykanie, przepływać oceanu, a po starej znajomości nie policzy nam miliardów dolarów za wikt i opierunek.